АКАУНТ ГРУП

Поврат на ДДВ: кога фирмата има право на исплата

Поврат на ДДВ: кога фирмата има право на исплата

Кога набавките со ДДВ се поголеми од продажбите со пресметан ДДВ, фирмата може да оствари поврат на ДДВ или да го пренесе износот како даночен кредит за следниот период. За сопственикот тоа не е само сметководствена ставка. Станува збор за средства што можат да влијаат врз ликвидноста, плаќањето добавувачи, набавката на опрема и секојдневното работење.

Сепак, повратот не се добива автоматски само затоа што пријавата покажува разлика во корист на даночниот обврзник. Потребни се правилно евидентирани фактури, реални деловни трансакции, точна ДДВ-пријава и документација што може да ја потврди секоја пресметка. Добрата подготовка пред поднесување е најсигурниот начин да се намали ризикот од доцнење, дополнителни појаснувања или даночна контрола со утврдени неправилности.

Што претставува поврат на ДДВ?

Регистрираниот ДДВ-обврзник пресметува излезен ДДВ за извршените промети кон своите купувачи. Во исто време, тој има право, под законски услови, да одбие влезен ДДВ од набавките на добра и услуги што ги користи за својата деловна дејност.

Ако излезниот ДДВ е повисок од влезниот, фирмата има обврска за плаќање ДДВ. Ако влезниот ДДВ е повисок, се појавува даночен кредит. Даночниот кредит вообичаено може да се пренесе во следниот даночен период, а под условите пропишани со даночните правила може да се побара и негов поврат.

Разликата меѓу пренос и поврат е практична. Со преносот, кредитот ќе се искористи за намалување на идните ДДВ-обврски. Со повратот, фирмата бара исплата на средствата. Кој пристап е подобар зависи од состојбата со готовината, очекуваните продажби и стабилноста на документацијата.

Кога фирмата има право на поврат на ДДВ

Правото на одбивка и поврат се темели на тоа дали набавката е направена за вршење дејност што создава промет со право на одбивка. На пример, трговско друштво што купува стока за понатамошна продажба, производител што набавува суровини или услужна компанија што користи професионална опрема може да има влезен ДДВ што се одбива, доколку се исполнети законските услови.

Не е доволно фактурата да содржи ДДВ. Набавката мора да биде реална, поврзана со работењето и соодветно документирана. Фактура за приватен трошок, трошок без деловна намена или документ со неточни податоци може да доведе до оспорување на влезниот ДДВ.

Особено внимание е потребно кај инвестиции, увоз, авансни плаќања, промет со странски партнери и набавки што делумно се користат за деловни, а делумно за лични цели. Во овие ситуации даночниот третман не треба да се претпоставува. Треба да се утврди врз основа на конкретниот договор, фактура, царинска документација и начинот на користење на набавката.

Поврат или пренос во следен период?

Фирма со редовни продажби и очекувана ДДВ-обврска во блиска иднина често може рационално да го пренесе даночниот кредит. Така, идната обврска се намалува без да се чека исплата.

Од друга страна, новооснована компанија, производствен погон во фаза на инвестирање или фирма со поголем извозен промет може да има значителен кредит подолг период. Во таков случај, барањето за поврат може да биде оправдано поради ликвидноста. Одлуката треба да се донесе со увид во паричниот тек, а не само врз основа на износот прикажан во пријавата.

Документи што треба да бидат подготвени

При барање поврат, документацијата треба да покажува јасна врска од набавката до деловната потреба и до евиденцијата во сметководството. Уредната архива овозможува побрз одговор доколку Управата за јавни приходи побара дополнителни информации.

Најчесто се проверуваат следните документи:

  • влезни и излезни фактури со точни податоци за деловните субјекти, износите и ДДВ;
  • договори, нарачки, понуди и приемници што ја потврдуваат деловната основа на набавката;
  • банкарски изводи, налози за плаќање и друга потврда за реализирано плаќање, кога е применливо;
  • царински документи за увоз, транспортна документација и докази за прием на стока;
  • евиденции за основни средства, залихи и користење на добра или услуги во дејноста.

Кај услужните фактури, само општ опис како „консултантски услуги“ често не е доволен за јасно разбирање на трансакцијата. Корисно е да постојат извештаи, записници, доставени материјали или друга трага за извршената услуга. Целта не е да се создава непотребна администрација, туку да се обезбеди доказ дека расходот е реален и деловно оправдан.

Како се поднесува барањето за поврат

Постапката почнува со навремено и точно поднесување на ДДВ-пријавата за соодветниот даночен период. Пред поднесувањето, сметководството треба да ги усогласи книжените фактури со доставената документација, да ги провери даночните стапки и да утврди дали сите одбивки се дозволени.

Кога во пријавата е искажан вишок на влезен ДДВ, даночниот обврзник го избира соодветниот третман на кредитот согласно важечките правила и електронската постапка. Практичниот дел не треба да се сведува на механичко пополнување полиња. Пред да се побара исплата, добро е да се провери дали фирмата има доспеани даночни обврски, неусогласени евиденции или документи што недостигаат.

Управата за јавни приходи може да изврши проверка на основаноста на барањето. Обемот и времетраењето зависат од конкретниот случај, висината на износот, видот на прометот, претходната усогласеност на обврзникот и потребата од дополнителна контрола. Поради тоа, не е разумно однапред да се планира исплатата како сигурен приход на точно определен датум.

Најчести причини за доцнење или оспорување

Најчестиот проблем не е големината на побараниот износ, туку недоволната усогласеност меѓу фактурите, банкарските плаќања, договорите и ДДВ-евиденцијата. Различен назив на добавувачот, погрешен даночен број, двојно книжење или фактура што не одговара на фактичката испорака можат да отворат дополнителни прашања.

Ризик постои и кога се бара одбивка за трошоци со мешана намена. Трошоци за возила, репрезентација, сместување, телефонија или опрема што ја користи и сопственикот приватно бараат внимателна проценка. Неправилното вклучување на целиот ДДВ како одбивен може да создаде обврска за корекција, камата и санкции.

Друг чест случај е ненавремено доставување на бараната документација. Ако одговорните лица не знаат каде се договорите, приемниците или доказите за извршена услуга, дури и уредна трансакција станува потешка за докажување. Затоа архивата не треба да се средува дури откако ќе започне проверка.

Практична контрола пред поднесување

Пред секоја ДДВ-пријава, особено кога се очекува поврат, корисно е одговорното лице да постави неколку едноставни прашања: Дали секоја влезна фактура е примена и книжена во точниот период? Дали набавката е поврзана со дејноста? Дали постои доказ за испорака или извршување? Дали износите во фактурата, договорот и плаќањето се усогласени?

Исто така, потребно е да се провери дали евиденцијата на залихи и основни средства ја поддржува набавката. Ако фирмата купила опрема со значителен износ на ДДВ, треба да постои јасен траг дека опремата е примена, заведена и ставена во функција во работењето. Кај стоката, количинската евиденција треба да биде усогласена со приемот и продажбата.

За компании што често имаат даночен кредит, корисно е да се воспостави месечна интерна контрола наместо проверка само на крајот на периодот. Така, недостасувачките документи се бараат навреме од добавувачите, а грешките се коригираат пред поднесување на пријавата.

Точна евиденција значи подобра ликвидност

Повратот на ДДВ може да биде значаен извор на ликвидност, но само кога е заснован на точни податоци и добро организирана документација. Барањето без јасна сметководствена и деловна подлога создава ризик, додека навремената подготовка му дава на менаџментот сигурна основа за планирање.

Кај AKAUNT GRUP, даночната евиденција се разгледува како дел од пошироката финансиска контрола на фирмата. Практичната цел е едноставна: секоја пријава да биде точна, секој одбитен износ да биде поткрепен, а сопственикот да има јасна слика за средствата со кои реално може да располага. Кога документацијата се води редовно, повратот не е неизвесна постапка, туку контролирана деловна одлука.