Кога менаџерот дознава дека готовината е при крај дури откако ќе дојде ред за плата, добавувач или рата, проблемот не е само во ликвидноста. Проблемот е во информацијата што пристигнала предоцна. Најдобри сметководствени извештаи за менаџери не се документи подготвени само за институции и годишна обврска. Тие се практична основа за секојдневни одлуки: дали продажбата е навистина профитабилна, каде растат трошоците, кои клиенти доцнат со плаќање и колку обврски следуваат во наредниот период.
За сопствениците и менаџерите на мали и средни компании, вредноста не е во голем број табели. Вредноста е во навремени, точни и разбирливи податоци што покажуваат што се случува со бизнисот и што треба да се преземе.
Добар менаџерски извештај одговара на конкретно деловно прашање. Наместо само да покаже колкави биле приходите во месецот, тој треба да објасни дали приходите се доволни за покривање на трошоците, дали маржата се подобрува и дали наплатата го следи обемот на продажба.
Затоа, квалитетниот извештај има три карактеристики: податоците се точни, периодот е актуелен и приказот е приспособен на одлуката што треба да се донесе. Годишниот финансиски извештај е неопходен за законско известување, но менаџерот не може да чека до крајот на годината за да реагира на пад на маржа или раст на ненаплатени побарувања.
Фреквенцијата зависи од дејноста. Трговска компанија со брз промет и залихи често има потреба од неделно следење на продажбата, наплатата и состојбата на стоката. Услужна компанија може да работи со месечен преглед, но треба почесто да ги следи договорените, а сè уште нефактурирани услуги. Производствен бизнис има дополнителна потреба од контрола на материјалните трошоци, залихите и производната цена.
Извештајот за добивка и загуба, познат и како биланс на успех, е почетна точка за речиси секој менаџерски преглед. Тој ги прикажува приходите, расходите и резултатот за одреден период. Но неговата вистинска корист доаѓа кога бројките се споредуваат: со претходниот месец, со истиот период лани и со планираниот буџет.
Ако приходите растат, а добивката паѓа, причината може да биде попуст, поскап набавен материјал, повисоки трошоци за транспорт, повеќе прекувремена работа или несоодветна структура на продажба. Само вкупниот резултат не е доволен. Корисно е трошоците да се разгледуваат по нивната природа и, кога е можно, по оддел, проект, производна линија или клиент.
Кај услужните дејности, особено значајно е да се види колкав дел од приходот останува по директните трошоци за испорака на услугата. Кај трговијата, фокусот најчесто е на бруто-маржата по група производи. Кај производството, менаџментот треба да следи дали реалниот трошок по производ отстапува од планираниот.
Компанијата може да прикаже добивка, а сепак да нема средства за навремено плаќање на обврските. Тоа се случува кога продажбата е фактурирана, но не е наплатена, кога залихите се преголеми или кога доспеваат значајни обврски и кредити. Затоа извештајот за паричен тек е меѓу најважните алатки за управување.
Практичен преглед на паричниот тек покажува почетна состојба на средства, очекувани приливи, планирани одливи и состојба на крајот на неделата или месецот. Не е доволно да се внесе само салдото на трансакциската сметка. Потребно е да се вклучат доспеаните побарувања, планираните плаќања кон добавувачи, плати и придонеси, даночни обврски, закупнини, рати и други редовни трошоци.
Овој извештај не служи за создавање непотребна загриженост, туку за навремено дејствување. Ако се очекува недостиг на средства, менаџерот може порано да ја засили наплатата, да договори различен рок со добавувач, да одложи набавка што не е итна или да обезбеди соодветно финансирање. Кога реакцијата доаѓа пред доспевањето, изборот е поголем и трошокот обично е помал.
Извештајот за старосна структура на побарувањата покажува кои клиенти должат, колку должат и колку долго доцнат. Наместо една вкупна сума за ненаплатени фактури, менаџерот треба да види раздвојување по рокови, на пример до доспевање, до 30 дена, 31 до 60 дена и над 60 дена.
Таквиот преглед веднаш ја открива разликата меѓу клиент кој редовно плаќа и клиент кај кој доцнењето станува навика. Не секое побарување носи ист ризик. Кај важен клиент со привремена тешкотија можеби е оправдан договор за рати или нов рок. Кај клиент што постојано го надминува договорениот рок, потребни се појасни услови за понатамошна продажба.
Од другата страна, извештајот за обврски кон добавувачи и институции спречува непланирани доцнења, камати и нарушување на деловните односи. Корисно е менаџерот да има јасен календар на обврски, особено во периоди кога се совпаѓаат плати, даночни плаќања, набавки и кредитни рати. Приоритетот не е секогаш едноставно да се плати најстарата обврска. Треба да се земат предвид договорените рокови, можните последици од доцнењето и значењето на добавувачот за тековното работење.
Не постои еден универзален пакет што подеднакво одговара на секоја компанија. Сепак, извештајот за продажба по клиент, производ, услуга или продажен канал им помага на менаџерите да видат од каде доаѓа растот и дали тој раст е квалитетен.
Висок промет со ниска маржа може да врзува време, залихи и капитал без соодветен резултат. Обратно, помал клиент или услуга може да носи подобра заработка и редовна наплата. Затоа е корисно продажбата да не се оценува само според фактурираниот износ, туку и според маржата, трошокот за испорака и рокот на наплата.
За трговските и производствените фирми, извештајот за залихи е исто така управувачки инструмент. Тој треба да покаже кои артикли брзо се движат, кои стојат предолго и колкава вредност е врзана во магацин. Преголемите залихи носат ризик од застарување, оштетување и притисок врз готовината. Премалите залихи, пак, можат да значат изгубена продажба и незадоволни клиенти. Потребното ниво зависи од рокот на набавка, сезоната, сигурноста на добавувачите и побарувачката.
Буџетот нема вредност ако остане само документ изработен на почетокот на годината. Извештајот за реализација во однос на буџетот ги покажува отстапувањата додека сè уште има време за корекција. Тој може да открие дека приходите се под план, дека одредена ставка на трошок расте побрзо од очекуваното или дека инвестицијата бара повеќе средства од предвиденото.
Важно е секое поголемо отстапување да добие објаснување и сопственик на следниот чекор. Ако трошокот за материјали е над планот, прашањето не е само кој го евидентирал. Потребно е да се провери дали цените се зголемени, дали има поголем отпад, дали нормите се реални или дали набавката може да обезбеди подобри услови.
Најдобар пристап е редовен месечен пакет со јасен рок за подготовка, дополнет со неделни прегледи за готовината и наплатата кога деловната динамика го бара тоа. Пакетот треба да остане краток, но да ги содржи клучните показатели: резултат, паричен тек, побарувања, обврски и извештаи специфични за дејноста.
Бројките треба да се усогласени со сметководствената евиденција, а претпоставките во прогнозите да бидат јасно наведени. Прогнозата не е гаранција, но е многу покорисна од одлука без видливост. Исто така, менаџерските извештаи не ја заменуваат законската сметководствена и даночна документација. Тие ја претвораат точната евиденција во основа за управување.
Во AKAUNT GRUP, сметководствената поддршка може да се постави така што менаџментот не добива само обработени документи, туку и преглед на податоците што влијаат на секојдневното работење. Форматот и динамиката треба да одговараат на реалните потреби на компанијата, а не да создаваат дополнителна администрација.
Добриот извештај не го носи одлуката наместо менаџерот. Тој ја прави одлуката појасна: покажува што се случило, што следува ако ништо не се промени и каде навремената реакција може да заштити пари, време и доверба во бизнисот.
Наплата на побарувања со јасни рокови, точна документација и навремени постапки што ја штитат ликвидноста…
Дознајте како се пресметува нето плата во Македонија: придонеси, персонален данок, лично ослободување и практичен…
Кој може да биде управител во македонска компанија? Проверете ги условите, ограничувањата, постапката за именување…
Пример даночен инспекциски надзор: документи, рокови и постапки што му помагаат на вашиот бизнис да…
Практичен водич за евиденција на залихи: поставете точни постапки, намалете отстапувања и обезбедете усогласени деловни…
Минимална плата бара точна пресметка, навремена пријава и усогласени договори. Проверете ги клучните обврски на…