АКАУНТ ГРУП

Кој може да биде управител во ДОО и ДООЕЛ?

Кој може да биде управител во ДОО и ДООЕЛ?

При основање ДОО или ДООЕЛ, изборот на управител не е само формалност за упис во Централниот регистар. Лицето што ќе ја преземе оваа функција ќе ја претставува компанијата пред клиенти, банки, институции и деловни партнери, ќе потпишува договори и ќе одговара за законито водење на деловните активности. Затоа, прашањето кој може да биде управител треба да се реши внимателно уште пред поднесување на пријавата за регистрација.

За многу нови компании наједноставно решение е основачот да биде и управител. Но, тоа не е единствената можност, ниту секогаш е најпрактичната. Сопственикот може да назначи друго лице со соодветно искуство, доверба и расположивост да ги води секојдневните работи на друштвото.

Кој може да биде управител во ДОО или ДООЕЛ?

Управител на трговско друштво во Северна Македонија по правило може да биде физичко лице кое има деловна способност и за кое не постојат законски пречки за вршење на функцијата. Управителот не мора да биде содружник, основач или вработен во компанијата. Тоа значи дека сопственикот може да избере лице од својот тим, надворешен професионалец или доверлив деловен партнер, доколку се исполнети законските услови.

Во ДОО со повеќе содружници, управителот се избира согласно основачкиот акт и одлуката на содружниците. Кај ДООЕЛ, каде што има еден сопственик, одлуката ја носи единствениот содружник. И во двата случаи, именувањето треба правилно да се документира и да се пријави за упис во Централниот регистар.

Можно е друштвото да има и повеќе управители. Тогаш уште при именувањето треба јасно да се утврди дали секој од нив може самостојно да ја претставува компанијата или ќе дејствуваат заеднички. Оваа одлука има директно влијание врз потпишувањето договори, банкарските овластувања и секојдневното работење.

Услови и законски ограничувања

Функцијата управител носи одговорност, па законодавството предвидува ограничувања за лица кои не можат да управуваат со трговско друштво. Во пракса, при регистрацијата се проверува дали предложеното лице има забрана за вршење управителска функција или други законски пречки поврзани со претходни постапки и пресуди.

Не е доволно лицето само да се согласи усно. Потребна е соодветна изјава и документација во постапката за основање или промена на управител. Документите треба да бидат усогласени со податоците што ќе се внесат во Централниот регистар, бидејќи разлики во име, адреса, овластувања или начин на застапување можат да ја забават постапката.

Странски државјанин исто така може да биде управител, но кај ваквите именувања треба навреме да се проверат дополнителните административни обврски. Дали лицето ќе престојува и работи во државата, како ќе се уреди неговиот ангажман и кои документи ќе бидат потребни зависи од конкретната ситуација. Тука не е добро да се работи по претпоставка, особено кога се вклучени престој, работен ангажман, даночен статус или документи издадени во странство.

Управителот не е исто што и сопственикот

Една од најчестите забуни е дека управителот и сопственикот мора да бидат исто лице. Сопственикот го поседува уделот во друштвото и ги носи клучните одлуки како содружник. Управителот, од друга страна, ја води и ја застапува компанијата во нејзиното редовно работење.

Во мала фирма овие две улоги често се споени. Основачот ја познава работата, контактира со клиенти и лично ги носи оперативните одлуки. Во таква ситуација, именувањето на основачот за управител е логично и ефикасно.

Но, кај компанија со повеќе сопственици или кај бизнис во кој инвеститорот не сака да биде вклучен во дневната оператива, назначувањето друг управител може да биде подобро решение. На пример, содружниците може да имаат капитал и пазарна идеја, а оперативното раководење да му го доверат на лице со искуство во продажба, производство или организација.

Оваа поделба на улоги бара прецизност. Основачкиот акт, одлуките на содружниците и интерните правила треба да покажуваат кој за што одлучува. Нејасните овластувања создаваат ризик од недоразбирања, особено кога треба да се склучи значаен договор, да се преземе финансиска обврска или да се донесе одлука за вработување.

Што реално прави управителот?

Управителот не е само лице чие име стои во официјалниот извод на компанијата. Тој ја претставува фирмата во правниот промет и носи оперативни одлуки во рамки на дадените овластувања. Во зависност од дејноста и организацијата, неговите обврски може да вклучуваат склучување договори, комуникација со добавувачи и купувачи, организирање на работата, одобрување плаќања и обезбедување уредна документација.

Особено важно е управителот да обезбеди навремено исполнување на обврските на друштвото. Тоа подразбира уредно доставување документација до сметководството, следење на рокови за даночни обврски, навремено пријавување промени и грижа деловните одлуки да бидат документирани. Сметководителот може да пресметува, советува и подготвува пријави, но не може да ја замени одговорноста на управителот да достави точни и целосни информации.

Практичен пример е фактурата за извршена услуга. За сметководството правилно да ја евидентира, потребно е управителот или овластено лице да обезбеди податоци за договорениот износ, датумот на промет, клиентот и реалната содржина на услугата. Ако документацијата доцни или е нецелосна, се зголемува ризикот од погрешно евидентирање и пропуштени рокови.

Како да изберете соодветен управител?

При изборот, не гледајте само дали лицето ги исполнува формалните услови. Прашајте дали има време да ја извршува функцијата, дали разбира што значи застапување на компанија и дали може дисциплинирано да одлучува и да комуницира со професионални партнери.

Добар управител не мора да биде експерт за сметководство или даночно право. Сепак, мора да знае кога да побара совет и кога одлуката има финансиски или даночни последици. На пример, пред исплата на дивиденда, ангажирање лице по договор, купување опрема со поголема вредност или отворање нова дејност, потребно е навремено да се консултира стручна поддршка.

Кај семејните фирми, изборот често се прави врз основа на доверба. Довербата е важна, но не треба да биде единствен критериум. Лицето треба да биде достапно за потписи, банки и институции, да ја разбира деловната документација и да не ја третира функцијата како пасивна формалност.

Именување и промена на управител

При основање на компанија, управителот се назначува со основачкиот акт или со посебна одлука, зависно од организацијата на друштвото. За регистрацијата се подготвува документација што ја потврдува одлуката, согласноста на избраното лице и податоците потребни за упис.

Управителот може да се смени и по основањето на компанијата. Причините може да бидат оставка, истек на мандат ако е определен, промена во односите меѓу содружниците, реорганизација или потреба од поинаков начин на управување. Промената не треба да остане само интерен договор. Таа мора навремено да се евидентира во официјалните регистри и да се усогласат банкарските овластувања, договорите и комуникацијата со деловните партнери.

Во периодот на промена, компанијата треба да внимава кој има право да потпишува и да презема обврски. Ако стар управител е одјавен, а новиот сè уште нема активни банкарски овластувања или нема предадена документација, секојдневното работење може непотребно да се закочи.

Одговорноста бара уредна поддршка

Управителската функција е полесна кога компанијата има јасна административна организација. Редовно сметководство, навремени даночни пресметки, точни договори и евидентирани деловни одлуки му даваат на управителот реална контрола врз обврските на фирмата.

За основачи што првпат отвораат бизнис, најразумен пристап е уште во фазата на регистрација да се утврдат управителот, начинот на застапување и практичната распределба на обврските. AKAUNT GRUP може да помогне со основање, административна подготовка и сметководствена поддршка, за деловната структура да биде поставена правилно од првиот ден.

Изберете управител кој може одговорно да ја претставува компанијата, а потоа обезбедете му точни информации и стручна поддршка. Така управувањето не останува само законска обврска, туку станува сигурна основа за стабилно работење.