6 знаци за финансиска неликвидност во фирмата

Компанијата може да има продажба, активни клиенти и позитивен резултат на хартија, а сепак да нема доволно средства за редовните обврски. Токму затоа, 6 знаци за финансиска неликвидност не треба да се сфатат како краткорочен проблем што сам ќе помине. Тие се предупредување дека паричниот тек, наплатата или структурата на трошоците бараат итно внимание.

Неликвидноста не значи секогаш дека бизнисот е неуспешен. Често е последица на доцна наплата од купувачи, преголеми залихи, неусогласени рокови со добавувачи или непланирани даночни и оперативни расходи. За сопственикот и менаџментот, клучно е проблемот да се препознае додека сè уште постои простор за контролиран избор на мерки.

Зошто ликвидноста е различна од добивката

Добивката покажува дали приходите ги надминуваат расходите во одреден период. Ликвидноста покажува дали компанијата може навремено да ги плати обврските што доспеваат сега – плати, придонеси, даноци, закуп, рати, добавувачи и тековни трошоци.

На пример, фирма може да издаде голема фактура со рок на плаќање од 90 дена и да оствари добивка во евиденцијата. Но, ако во меѓувреме треба да исплати плата, ДДВ и материјали, а клиентот не платил, фирмата има реален проблем со готовината. Затоа редовното сметководствено следење мора да биде поврзано со план за паричен тек, а не само со увид во месечниот резултат.

6 знаци за финансиска неликвидност што бараат реакција

1. Плаќањето на добавувачите постојано се одложува

Еднократно доцнење поради конкретна околност не мора да биде аларм. Но, кога одложувањето на плаќања станува редовна практика, а добавувачите мора да се убедуваат да почекаат уште неколку дена или недели, компанијата веројатно користи туѓо трпение како извор на финансирање.

Ова носи директен ризик. Добавувачот може да бара аванс, да го скрати рокот за плаќање, да ја запре испораката или да одбие понатамошна соработка. Особено кај трговски и производствени компании, прекин во набавката брзо се претвора во прекин на продажбата или производството. Потребно е да се утврди кои обврски доспеваат, кои се критични за работата и кога реално може да се очекува наплата од купувачите.

2. Наплатата од клиентите е бавна, а побарувањата растат

Растот на продажбата е добар знак само ако се претвора во навремена наплата. Ако салдата на купувачите растат од месец во месец, а дел од фактурите остануваат неплатени долго по договорениот рок, приходот не ја подобрува ликвидноста.

Проблемот често почнува со нејасни договорени рокови, недоволна контрола на доспеани фактури или давање преголем кредит на клиент кој веќе доцни. Не секој купувач треба да има исти услови. Кај нови или нередовни клиенти, поразумно е да се договори авансно плаќање, пократок рок или испорака по делови. Кај постојните клиенти, редовен извештај за старосна структура на побарувањата овозможува навремена реакција, пред долгот да стане тешко наплатлив.

3. Платите, придонесите или даночните обврски се покриваат во последен момент

Кога фирмата секој месец чека последна уплата за да ги исплати платите или да ги подмири јавните давачки, тоа покажува дека нема доволна резервна ликвидност. Овие обврски не се трошоци што може неограничено да се поместуваат. Доцнењето може да донесе камати, дополнителни постапки и нарушена доверба кај вработените.

Тука не помага оптимистичка проценка дека „следниот месец ќе биде подобар“. Потребен е календар на обврски со точни датуми и износи, усогласен со реално очекуваните приливи. Ако разликата е постојана, менаџментот треба да ги преиспита цените, роковите на наплата, тековните трошоци и моделот на финансирање. Даночните обврски мора да се планираат како редовен дел од паричниот тек, а не како изненадување на крајот на периодот.

4. Компанијата често позајмува за тековни трошоци

Краткорочна позајмица може да има оправдување при сезонска продажба, голема нарачка или привремен јаз меѓу испораката и наплатата. Ризикот настанува кога позајмувањето од сопственикот, пријатели, поврзани лица или користењето дозволено пречекорување станува секојдневен начин за плаќање на основните трошоци.

Таквата практика може да прикрие подлабок проблем. Ако фирмата не генерира доволно готовина за закуп, плати и добавувачи, дополнителниот долг само го одложува моментот на одлука. Пред да се обезбеди ново финансирање, треба да се направи реална проекција: кога ќе пристигнат приливите, дали ќе ги покријат обврските и дали позајмицата ќе може да се врати без да создаде нова дупка во следниот месец.

5. Залихите растат, а готовината се намалува

Залихата е потребна за непречена продажба или производство, но преголемата залиха ја врзува готовината. Ако компанијата купува повеќе отколку што може да продаде во разумен рок, на сметка може да недостасуваат средства иако магацинот е полн.

Ова е чест предизвик кај трговците и производителите. Причината може да биде слаб план за набавка, неточна проценка на побарувачката, бавно движечки артикли или набавка поради количински попуст. Попустот не е заштеда ако стоката стои со месеци и ја ограничува способноста на фирмата да ги плати своите обврски. Потребно е да се следи кои производи се движат брзо, кои создаваат застој и дали набавките се усогласени со продажниот план.

6. Нема јасен преглед на расположливите средства и обврските што доспеваат

Најопасниот знак понекогаш не е конкретна неплатена сметка, туку отсуството на точни информации. Ако сопственикот не знае колку средства се достапни, кои фактури треба да се наплатат оваа недела и колкави обврски доспеваат до крајот на месецот, одлуките се носат на претпоставка.

Редовното книжење и усогласување на податоците се основа, но не се доволни сами по себе. Потребен е краткорочен план за паричен тек, најчесто на неделно ниво, со очекувани приливи и сигурни обврски. Таквиот преглед покажува дали недостигот е привремен или траен. Исто така, овозможува навремено да се разговара со клиент, добавувач или банка, наместо да се реагира кога рокот веќе е поминат.

Како да се постапи кога ќе се појават знаците

Првиот чекор е да не се прикрива состојбата со нови неиспланирани обврски. Направете преглед на сите побарувања по рок на доспевање, сите обврски за наредните 30, 60 и 90 дена и расположливите средства на сметките. Раздвојте ги сигурните приливи од оние што се само очекувани.

Потоа определете приоритети. Платите, јавните давачки и обврските што се критични за продолжување на работата не треба да се третираат исто како расходите што можат да се одложат без штета. Паралелно, воспоставете дисциплина за наплата: фактура навреме, јасен рок, љубезен потсетник пред доспевање и навремена комуникација по истекот на рокот.

Кај фирмите со повторлив јаз во готовината, потребна е подлабока анализа. Можно е цените да не ја покриваат реалната цена на работењето, маржата да е прениска, условите кон купувачите да се предолги или фиксните трошоци да се непропорционални на продажбата. Решението зависи од причината, па затоа е подобро да се работи со точни сметководствени податоци отколку со претпоставки.

Навремениот преглед на ликвидноста не е знак на слабост, туку дел од одговорно управување. Кога финансиските податоци се точни, обврските се планирани, а наплатата се следи дисциплинирано, сопственикот добива време и избор – две работи што се највредни кога готовината е под притисок.