Како се пријавува нов вработен во Македонија

Новото вработување не започнува кога кандидатот ќе каже дека ја прифаќа понудата. Започнува кога работодавачот навремено ќе ги среди договорот, пријавата во задолжително социјално осигурување и сите податоци потребни за пресметка на плата. Прашањето како се пријавува нов вработен затоа не е само административно – тоа е обврска што директно влијае врз законитото работење на компанијата.

Грешка во рокот, нецелосен договор или доцна пријава може да создаде проблем при инспекциски надзор, пресметка на придонеси и остварување на правата на вработениот. Со јасна постапка, вработувањето може да се организира брзо и прецизно, без непотребен ризик за работодавачот.

Како се пријавува нов вработен: правилен редослед

Во пракса, постапката треба да се планира пред првиот работен ден. Не е доволно вработениот да донесе лична карта и да започне со работа, а документацијата да се доврши подоцна. Договорот и пријавата мора да бидат подготвени во законскиот рок.

Најсигурниот редослед е: прво се договараат условите за работа, потоа се склучува договор за вработување во писмена форма, се врши пријава во системот за задолжително социјално осигурување и дури потоа лицето започнува со работа. Работодавачот треба да чува уредна документација за секој чекор.

1. Подготовка на податоците за вработениот

Пред изработка на договорот, потребно е да се соберат точни лични и работни податоци. Вообичаено се потребни име и презиме, единствен матичен број, адреса, податоци од лична карта, трансакциска сметка за исплата на плата и податоци за работното место.

Покрај личните податоци, работодавачот треба да утврди дали лицето ќе работи на неопределено или определено време, со полно или скратено работно време, на која позиција, со какво работно време и со која договорена бруто-плата. Овие елементи не се формалност. Тие се основа за договорот, пријавата и месечната пресметка на плата.

Кај лице кое претходно било невработено, пензионер, студент или ангажирано по друг основ, треба дополнително да се провери кој вид ангажман е соодветен. Не секоја потреба од работа се решава со ист договор. Погрешниот избор на основ може да доведе до погрешна даночна и придонесна обврска.

2. Склучување договор за вработување

Договорот за вработување се склучува пред вработениот да почне да работи. Во него јасно се определуваат работодавачот и вработениот, работното место, местото на работа, датумот на започнување, траењето на договорот, работното време, основната плата и другите права и обврски.

Договорот на определено време бара посебно внимание. Треба да има јасно определено времетраење и да биде оправдан со реалната потреба на компанијата. Ако работната потреба е трајна, договорот на неопределено време често е посоодветно и постабилно решение. Одлуката зависи од природата на работата, планираниот обем на работа и организацијата на работодавачот.

Во договорот треба прецизно да се наведе и датумот на започнување со работа. Тој датум мора да биде усогласен со датумот на пријавата. Не оставајте простор за нејаснотии со усни договори или со ретроактивно потпишување документи.

3. Пријава во задолжително социјално осигурување

По склучувањето на договорот, новиот вработен се пријавува во задолжително социјално осигурување преку соодветната електронска постапка. Во деловната практика оваа пријава често се поврзува со образецот М1/М2.

Пријавата треба да се поднесе пред лицето да започне со работа, согласно важечките рокови и процедура. Работник што работи без претходно уредена пријава претставува сериозен ризик за компанијата, без разлика дали станува збор за пробен ден, кратка замена или итна потреба од кадар.

Податоците во пријавата мора да одговараат на договорот: работодавач, вработен, датум на почеток, работно време, основ на осигурување и останати релевантни информации. Најчестите грешки се погрешен датум, неточно внесен матичен број, несоодветно работно време или неусогласеност меѓу договорената плата и податоците што се користат за пресметка.

По успешната пријава, чувајте ја потврдата и целата придружна документација во кадровското досие. Таа документација е значајна при контрола, но и ако подоцна се појави потреба од промена на работното време, одјава или корекција на податоци.

Што следува по пријавувањето на нов вработен

Пријавата не е последната обврска. Од првиот месец на работа, работодавачот треба правилно да ја пресметува бруто-платата, персоналниот данок и придонесите, како и навремено да ги поднесува потребните пресметки и пријави. Платата не е само износ што му се исплаќа на вработениот. Таа вклучува повеќе обврски што треба да бидат правилно евидентирани во сметководството.

Вработениот треба да добива пресметка на плата, а работодавачот да води евиденција за работното време, одморите, отсуствата и другите релевантни кадровски податоци. Кај работници со скратено работно време, сменска работа или променлив распоред, евиденцијата станува уште поважна.

Потребно е да се организира и воведување во работниот процес. Тоа вклучува запознавање со работните задачи, внатрешните правила, заштитата на лични податоци и мерките за безбедност и здравје при работа. За работни места со специфични ризици, може да бидат потребни дополнителни обуки, лекарски прегледи или посебна заштитна опрема.

Посебни ситуации што бараат дополнителна проверка

Не секое вработување е стандардно. Ако се вработува странец, постапката може да вклучува дополнителни услови поврзани со престој и дозвола за работа. Ако се ангажира лице со субвенционирање, преку активна мерка за вработување или со користење на конкретна законска поволност, роковите и документацијата може да бидат различни.

Посебно внимание бараат и управители, лица кои се веќе осигурени по друга основа, вработени што ќе работат од дома и лица што работат во повеќе компании. Во овие случаи, не треба да се претпоставува дека важи истата постапка како за класично полно работно време кај еден работодавач.

Најчести пропусти при вработување

Најризичен пропуст е лице да започне со работа пред да биде пријавено. Веднаш зад него се договори со нејасни услови, погрешно избран вид договор, несоодветно определена плата и неуредна евиденција на работното време.

Проблем создава и пристапот „ќе го средиме на крајот на месецот“. До тој момент може веќе да постои работа без соодветна пријава, а подоцнежната документација не го отстранува ризикот. Навременоста е еднакво важна како и точноста.

За компании што немаат сопствен кадровски или сметководствен тим, координацијата меѓу менаџерот, лицето што го подготвува договорот и сметководството е клучна. Доволно е одлуката за вработување да се достави навреме, со точни податоци за позицијата, платата и датумот на почеток. Професионалната поддршка од AKAUNT GRUP овозможува постапката да биде проверена пред вработениот да го започне првиот работен ден.

Добро организираното вработување му дава сигурност и на работодавачот и на вработениот. Кога договорот, пријавата и пресметката се усогласени од самиот почеток, компанијата може да се посвети на работата и растот, наместо подоцна да коригира административни пропусти.