Лизинг или кредит за фирмата – што се исплати?

Купувањето возило, опрема или производна машина често изгледа како едноставна набавка. Во пракса, изборот лизинг или кредит влијае врз месечниот паричен тек, даночните обврски, билансот на состојба и слободата на фирмата да инвестира во други приоритети. Најниската месечна рата не е секогаш и најповолниот избор.

За сопственикот или менаџерот, правилната одлука започнува со едно практично прашање: дали на компанијата ѝ е поважна непосредната сопственост на средството или зачувувањето ликвидност за работење, плати, залихи и раст? Одговорот зависи од договорните услови, периодот на користење и финансиската состојба на фирмата.

Лизинг или кредит: прво споредете ја суштината

Со банкарски кредит, компанијата добива средства за купување и најчесто веднаш станува сопственик на возилото или опремата. Банката има обезбедување согласно договорот, а фирмата ја отплаќа главницата со камата во договорени рокови. Компанијата самостојно ги организира регистрацијата, осигурувањето, сервисирањето и евентуалната продажба на средството.

Кај лизингот, лизинг-друштвото го набавува средството и го отстапува на користење за определен период. Условите може да предвидуваат учество, месечни рати, остаточна вредност, осигурување и можност за откуп на крајот од договорот. Кај одредени модели на лизинг, дел од услугите околу одржувањето и осигурувањето може да бидат вклучени, но тоа не треба да се претпоставува. Секој договор има свои трошоци и обврски.

Разликата, според тоа, не е само во тоа кој ја издава фактурата. Таа е во распределбата на ризикот, сопственоста, флексибилноста и начинот на кој инвестицијата ќе го оптовари работењето во следните неколку години.

Ликвидноста е често поважна од каматната стапка

Кредитот може да биде логичен избор кога фирмата има стабилни приходи, располага со средства за учество и сака долгорочно да го користи средството. По отплатата, возилото или опремата останува во сопственост на компанијата, без дополнителна откупна обврска. Ова е особено релевантно за машини и опрема кои може да се користат подолг период без значително губење на вредноста.

Лизингот, од друга страна, може да помогне фирмата да не врзе голем износ готовина во еден момент. За трговска компанија што треба да одржува залиха, или за производител што има сезонски набавки на суровини, зачуваната ликвидност може да вреди повеќе од мала разлика во вкупниот финансиски трошок. Компанијата може да ја распореди инвестицијата низ периодот на користење на средството.

Сепак, месечната рата треба да се гледа во однос на реалниот паричен тек, не само во однос на моменталниот промет. Ако ратата доспева секој месец, а приходите се сезонски или наплатата од купувачите доцни, договорот може да создаде притисок врз ликвидноста. Пред потпис, направете проекција на приливи и одливи најмалку за следните 12 месеци.

Не споредувајте само рати, споредувајте вкупен трошок

Честа грешка е понудите да се споредуваат само според висината на месечната обврска. Пониска рата може да значи подолг рок, поголема завршна рата или повисок вкупен износ за плаќање. Потребно е да се пресмета целосниот финансиски ефект на секоја опција.

Кај кредитот, проверете ги каматната стапка, трошокот за обработка, трошоците за обезбедување, полисите што може да бидат условени и евентуалните надоместоци за предвремена отплата. Кај лизингот, освен учеството и ратите, проверете ги административните трошоци, условите за каско-осигурување, казните за доцнење, трошоците при предвремено раскинување и износот за откуп ако е предвиден.

Побарајте јасен отплатен план и пресметајте три износи: колку готовина ќе издвои фирмата на почетокот, колку ќе плаќа во текот на договорот и колку ќе изнесува вкупниот трошок до крајот. Вклучете ги и трошоците што не се дел од самата рата, како регистрација, сервис, гуми, осигурување, сместување, обука на вработени или адаптација на опремата.

Сопственоста носи и одговорност

Непосредната сопственост кај кредитното финансирање ѝ дава на фирмата поголема контрола. Таа може да го користи средството колку што ѝ е потребно, да го приспособи на својата дејност и, согласно обврските кон кредиторот, да одлучува кога ќе го продаде или замени. Но, фирмата го носи и ризикот од намалување на вредноста, неочекувани поправки и потешка препродажба.

Кај лизингот, договорот може да биде попрактичен за средства што брзо застаруваат или треба да се обновуваат во пократки циклуси. Ова е често случај со возила за комерцијална употреба, ИТ-опрема или специјализирана технологија. Ако средството по неколку години нема да одговара на оперативните потреби, флексибилниот пристап може да биде вреден.

Но, флексибилноста не е автоматска. Проверете дали договорот има ограничувања за километража, користење, технички измени, подзакуп или предвремено враќање. За возило што ќе поминува голем број километри поради продажба, достава или теренски услуги, ваквите услови може значително да ја променат исплатливоста.

Даночен и сметководствен третман

Даночниот и сметководствениот третман не треба да се проценуваат само според називот на договорот. Важно е што навистина е договорено: кој ги презема главните ризици и користи од средството, дали има опција за откуп, како се распределуваат трошоците и за која деловна намена ќе се користи средството.

Кај купување финансирано со кредит, средството вообичаено се евидентира како имот на компанијата, а неговата вредност се расходува преку амортизација согласно применливите правила и сметководствени политики. Камата и другите трошоци на финансирањето бараат правилно евидентирање и документација.

Кај лизингот, сметководствениот третман зависи од видот и економската суштина на договорот. Не секоја месечна рата се третира на ист начин, ниту секој договор има идентичен ефект врз билансот. Правилната евиденција е важна и за точни финансиски извештаи и за даночна усогласеност.

Данокот на додадена вредност, признатливоста на трошоците и третманот на возила што се користат и приватно имаат дополнителни специфики. Пред да донесете одлука, треба да се провери дали фирмата е ДДВ-обврзник, каква е намената на средството и каква документација ќе биде потребна. Нецелосна документација или погрешно книжење може да создаде непотребен ризик при контрола.

Како да одлучите за лизинг или кредит

Практична одлука се носи кога финансискиот директор, сопственикот и сметководствената поддршка ги разгледуваат истите податоци. Започнете со намената на средството. Ако ќе го користите долго и е суштинско за процесот на работа, кредитот и сопственоста може да имаат повеќе смисла. Ако планирате редовно обновување на возниот парк или технологијата, лизингот може да понуди попредвидлив модел.

Потоа оценете колкаво учество може да поднесе фирмата без да го наруши тековното работење. Не е разумно да се вложи целата расположлива готовина во ново средство, а потоа да недостигаат средства за добавувачи или обврски кон вработените. Безбедносната резерва во готовина треба да остане дел од планот.

На крај, не потпишувајте договор само врз основа на усна понуда. Побарајте ги сите услови во писмена форма, отплатниот план и јасно објаснување за обврските во случај на доцнење, штета, предвремена отплата или раскинување. Кај поголеми инвестиции, независната проверка на сметководствениот и даночниот ефект е мала цена во споредба со трошокот од погрешна одлука.

AKAUNT GRUP може да помогне при анализа на понудите, планирање на паричниот тек и правилно сметководствено евидентирање на избраниот модел. Пред потпис, одвојте време да ја проверите целата слика: средството треба да го поддржува растот на фирмата, а не да стане фиксна обврска што го ограничува.